Substancja czynna

Kwas klawulanowy

Kwas klawulanowy nie działa samodzielnie przeciwbakteryjnie, ale chroni amoksycylinę przed rozkładem przez enzymy bakteryjne, rozszerzając spektrum leczenia.

Zweryfikowane medycznie · 20.09.2026
Leki w bazie0
Aktualizacja21.09.2026
Weryfikacja20.09.2026

Opis leku

Kwas klawulanowy jest substancją należącą do grupy inhibitorów β-laktamaz. Jest strukturalnie spokrewniony z penicylinami, ale jego głównym zadaniem nie jest bezpośrednie działanie przeciwbakteryjne. Stosuje się go przede wszystkim w połączeniu z antybiotykiem β-laktamowym, najczęściej amoksycyliną.

Niektóre bakterie wytwarzają enzymy zwane β-laktamazami, które rozkładają antybiotyki β-laktamowe i mogą prowadzić do oporności na ich działanie. Kwas klawulanowy hamuje wybrane β-laktamazy, dzięki czemu chroni amoksycylinę przed rozkładem i pozwala jej działać na część bakterii, które byłyby oporne na samą amoksycylinę.

Mechanizm działania

Kwas klawulanowy wiąże się z określonymi β-laktamazami wytwarzanymi przez bakterie i hamuje ich aktywność. W efekcie enzymy te nie mogą skutecznie rozkładać pierścienia β-laktamowego amoksycyliny.

Dzięki temu połączenie amoksycyliny z kwasem klawulanowym może zachować aktywność wobec części bakterii produkujących β-laktamazy. Sam kwas klawulanowy nie zastępuje jednak antybiotyku — jego działanie polega przede wszystkim na zwiększeniu ochrony i zakresu działania antybiotyku, z którym jest stosowany.

Nie wszystkie mechanizmy oporności bakterii są jednak hamowane przez kwas klawulanowy. Oporność może wynikać również z β-laktamaz niewrażliwych na jego działanie, zmian w białkach wiążących penicyliny, zmniejszonej przepuszczalności bakterii lub aktywności pomp usuwających lek z komórki.

Zastosowanie

Kwas klawulanowy stosuje się przede wszystkim w preparatach złożonych zawierających amoksycylinę. Takie połączenie może być wykorzystywane w leczeniu wybranych zakażeń bakteryjnych, m.in.:

  • zakażeń dróg oddechowych,
  • zakażeń ucha, nosa i gardła,
  • zakażeń układu moczowo-płciowego,
  • zakażeń skóry i tkanek miękkich,
  • zakażeń kości i stawów,
  • wybranych zakażeń stomatologicznych,
  • niektórych zakażeń wewnątrzbrzusznych,
  • w określonych sytuacjach w profilaktyce zakażeń związanych z zabiegami chirurgicznymi.

Zakres zastosowania zależy od konkretnego preparatu, dawki, proporcji amoksycyliny do kwasu klawulanowego oraz rodzaju zakażenia. EMA wskazuje, że różne proporcje obu substancji mają różne zastosowania kliniczne i nie powinny być traktowane jako wzajemnie zamienne.

Skutki uboczne

Ponieważ kwas klawulanowy jest stosowany razem z amoksycyliną, działania niepożądane terapii dotyczą całego połączenia. Do częstszych należą biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha oraz wysypka.

Istotnym działaniem niepożądanym związanym szczególnie z kwasem klawulanowym jest możliwość wystąpienia zaburzeń czynności wątroby, w tym zapalenia wątroby i cholestatycznych zaburzeń odpływu żółci. Mogą one pojawić się również po zakończeniu terapii.

Rzadziej mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne, ciężkie reakcje skórne oraz zaburzenia dotyczące przewodu pokarmowego. W przypadku przedawkowania lub wysokich stężeń leku, szczególnie przy zaburzeniach czynności nerek, opisywano również krystalurię i związane z nią powikłania nerkowe.

Przeciwwskazania

Połączenia zawierające kwas klawulanowy nie należy stosować u osób z ciężką nadwrażliwością na penicyliny lub inne antybiotyki β-laktamowe.

Przeciwwskazaniem jest również wystąpienie w przeszłości żółtaczki lub zaburzeń czynności wątroby związanych ze stosowaniem amoksycyliny z kwasem klawulanowym.

Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wcześniejszych reakcjach alergicznych na antybiotyki oraz o chorobach wątroby lub nerek. W przypadku zaburzeń czynności nerek może być konieczne dostosowanie dawki preparatu.

Należy również pamiętać, że zastosowanie kwasu klawulanowego nie eliminuje problemu oporności bakterii. Jego stosowanie powinno być uzasadnione prawdopodobną lub potwierdzoną wrażliwością drobnoustroju.

Najnowsze badania

Dodaj pozycje w ustawieniach modułu.

Treści w bazie leków mają charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej ani ulotki dołączonej do opakowania. O sposobie leczenia decyduje lekarz.

Aktualizacja zgłoszeń: Jeśli otrzymałeś potwierdzenie zamówienia, skontaktujemy się z Tobą w ciągu 24–48 godzin. Nie wpłynie to na datę rozpoczęcia Twoich zajęć.
Jeśli otrzymałeś potwierdzenie zamówienia, skontaktujemy się z Tobą w ciągu 24–48 godzin.